Dongruok machon mar gik mag elektronik kod sakiut matin

Historia mar loso gik mag elektronik kod gik matin mag elektronik en epic mar teknoloji ma nyiso kaka dhano dhi nyime gi ng’ado bura ma ok nyalre, ka giluwo gik matin kendo ma nigi nyalo ma malo. Chakruok mare inyalo yudi e chakruok mar senchari mar 20, kane ka ne oyudre gi tipo mar vacuum mane onyiso nyuolo mar gige stima. Fleming noloso diode e higa mar 1904, bang'e De Forest noloso triode e higa mar 1906, mane oketo mise mag gimedo medo thum gi gige loso sina. Kata kamano, kaka tipo mag vacuum ne gin madongo, ne gitiyo gi teko mang’eny, kendo ne ok ginyal kethore, ne omiyo jo sayans manyo yore mamoko ma ne ginyalo yiego.

E diere higni mag 2000, ng’eyo ma ne yudore e gik ma nyalo miyo ng’ato obed gi teko mar ng’iyo gik moko ne oloko teknoloji mar gik ma ng’ato nyalo ng’iyogo. E higa mar 1947, Shockley, Bardeen, kod Brattain e kar kar loso gige Bell Labs ne oloso masin mar transistor, maen lony manyien maduong' mane onyalo loso gige stima obed matindo tindo. Bang'e, paro mar sakiut mariw (IC) ne oket kendgi gi Jack Kilby kod Robert Noyce e higa mar 1958, kendo ne olosi e ohala e higa mar 1959. Microsakiut ne riwo transistor mathoth e chip achiel mar silicon, mae bero tije ahinya kendo duoko piny nengo.

E higni mag 1970, biro mar Chik mar Moore ne onyiso ni kwan mar transistor mantie e sakiut moriwre ne dhi medore ahinya, mane omiyo lony mar teknoloji matindo ne dhi medore mapiyo. Dhi nyime e weche mag loso gik moko ma ng’ato nyalo ng’iyogo gik moko, ne omiyo yore mag loso chip owuok e rang’iny mar maikron nyaka e rang’iny mar nanomita, ma nomiyo kompyuta mag ng’ato ka ng’ato, tudruok mag simu, kod intanet omedore ahinya. Ka wadonjo e higni mag 21, gik manyien kaka nanotubes mag carbon, gik ma nigi rang’iny ariyo (kaka graphene), kod gik ma nigi rang’iny ariyo (kaka graphene), kod gik ma nigi rang’iny ma ng’eny, itimo nonro kuom gige elektronik ma biro bang’e, to teknoloji mag keto gik moko e 3D kod loso gik mopogore opogore osemedo ng’ado gik matin.

Chakre tipo mag vakum nyaka chip mag nano, dongruok mar gik ma itiyogo e loso gik moko kod gik ma itiyogo e loso gik moko matindo ok oseloko mana teknoloji ma sani, to bende oseloko ahinya kaka watiyo kod kaka wadak. E kinde mabiro, ka ng’ato dhi nyime gi yudo dongruok e weche mag sayans mar gik mitiyogo kod teknoloji mar loso gikmoko, gik mitiyogo e loso gikmoko biro dhi nyime gi dhi nyime e yor tiyo maber kendo bedo gi rieko.